Ustawa Beckhama dla rodziny. Kto z bliskich może skorzystać razem z tobą
Hiszpański reżim dla osób przeniesionych do Hiszpanii nie jest tylko dla tego, kto przyjeżdża do pracy. Art. 93 ust. 3 ustawy o IRPF otwiera go dla trzech grup bliskich i tylko dla nich. To małżonek, dzieci poniżej 25 lat albo w każdym wieku z niepełnosprawnością, a gdy nie ma małżeństwa, drugi rodzic tych dzieci. Każdy musi spełnić cztery warunki i składa własny formularz 149 (modelo 149). Jego reżim może skończyć się wcześniej, ale nigdy nie trwa dłużej niż reżim głównego podatnika.
Pytania i odpowiedzi
Nie jesteśmy małżeństwem. Czy mój partner albo partnerka odpada?
Zależy od dzieci. Jeśli macie wspólne dzieci poniżej 25 lat albo w każdym wieku z niepełnosprawnością, drugi rodzic tych dzieci może skorzystać z reżimu jako ich rodzic, jeśli spełni warunki art. 93 ust. 3. Tak odpowiedziała DGT w interpretacji V2608-25, w sprawie pary bez ślubu i bez wpisu do żadnego rejestru związków partnerskich. Para bez wspólnych dzieci nie jest na liście.
Czy rodzina dostaje własne sześć lat reżimu?
Nie. Reżim członka rodziny trwa w kolejnych latach, w których spełnia on warunki i w których reżim stosuje się też do głównego podatnika. Kończy się najpóźniej w ostatnim roku jego reżimu (art. 93 ust. 3 LIRPF, ostatni akapit, i art. 115 RIRPF). Może skończyć się wcześniej, jeśli członek rodziny zostanie wykluczony.
Czy wynagrodzenie małżonka z polskiej firmy liczy się do limitu?
Co do zasady tak. Reguły reżimu traktują całość dochodów z pracy uzyskanych w czasie jego stosowania jako uzyskane w Hiszpanii, także gdy praca jest wykonywana za granicą (art. 93 ust. 2 lit. b LIRPF). Wyjątek dotyczy wynagrodzenia za pracę wykonaną przed przyjazdem albo po zgłoszeniu końca przeniesienia do Hiszpanii (art. 114 ust. 2 lit. a RIRPF), na przykład premii wypłaconej po przeprowadzce za wcześniejszą pracę. Takie wynagrodzenie nie wchodzi w tę regułę, ale nadal trzeba sprawdzić, czy ma hiszpańskie źródło według ustawy o podatku od nierezydentów (V1112-25).
Kto pierwszy składa formularz 149?
Główny podatnik. Rozporządzenie ministerialne Orden HFP/1338/2023 wymaga, żeby jego zgłoszenie było złożone przed zgłoszeniami członków rodziny (art. 7 ust. 1). Każdy członek rodziny składa własne zgłoszenie.
Najpierw lista. Kto może, a kto nie
Art. 93 ust. 3 hiszpańskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (LIRPF) wymienia bliskich osoby, która sama spełnia warunki reżimu, czyli tej, która przeprowadza się do Hiszpanii do pracy albo z innego powodu z art. 93 ust. 1. Nazywamy ją dalej głównym podatnikiem. Lista jest zamknięta. Pierwszy jest małżonek (cónyuge). Drugie są dzieci poniżej 25 lat albo w każdym wieku, jeśli mają niepełnosprawność. Trzeci, gdy nie ma małżeństwa, jest drugi rodzic tych dzieci (progenitor). Para bez wspólnych dzieci, dziecko w wieku 27 lat bez niepełnosprawności czy rodzic głównego podatnika na tej liście się nie mieszczą. Więź rodzinną uprawniającą do wyboru reżimu, wiek i niepełnosprawność ocenia się według stanu z chwili, w której członek rodziny wybiera reżim (art. 116 ust. 1 RIRPF, ostatni akapit).
Para bez ślubu. Co powiedziała DGT
Menedżer przeniósł się do Hiszpanii z partnerką i dwójką wspólnych małoletnich dzieci. Nie byli małżeństwem i nie byli wpisani do żadnego rejestru związków partnerskich (pareja de hecho). Hiszpańska Dyrekcja Generalna Podatków (DGT) odpowiedziała w interpretacji wiążącej V2608-25, że członkowie rodziny z art. 93 ust. 3, wśród nich właśnie rodzic dzieci poniżej 25 lat, mogą wybrać reżim, jeśli spełnią warunki tego przepisu. Partnerka nie wchodzi do reżimu dlatego, że jest partnerką. Wchodzi jako matka dzieci głównego podatnika. Bez rejestru, ale też bez żadnego automatyzmu, bo cztery warunki i tak trzeba spełnić.
Warunek a. Przyjazd na czas
Członek rodziny musi przenieść się do Hiszpanii razem z głównym podatnikiem albo później, ale zanim skończy się pierwszy rok podatkowy, w którym reżim stosuje się do głównego podatnika. Rozporządzenie dopuszcza też przyjazd wcześniej, pod warunkiem że członek rodziny nie stanie się rezydentem podatkowym Hiszpanii przed tym pierwszym rokiem reżimu głównego podatnika (art. 113 ust. 3 RIRPF).
Warunki b i c. Rezydencja i brak zakładu w Hiszpanii
Członek rodziny musi stać się rezydentem podatkowym Hiszpanii. Musi też spełnić dwa warunki głównego podatnika z art. 93 ust. 1 lit. a i c. Po pierwsze, nie mógł być rezydentem Hiszpanii w pięciu okresach podatkowych poprzedzających rok swojego przyjazdu. Po drugie, nie może uzyskiwać dochodów, które byłyby uznane za uzyskane przez zakład (establecimiento permanente) w Hiszpanii. Wyjątki są te same co dla głównego podatnika. To działalność przedsiębiorcza (actividad emprendedora) i działalność wysoko wykwalifikowanego specjalisty z art. 93 ust. 1 lit. b pkt 3 i 4 LIRPF, opisane niżej. Każda inna działalność gospodarcza członka rodziny przez zakład w Hiszpanii łamie ten warunek (art. 93 ust. 1 lit. c LIRPF, art. 113 ust. 2 RIRPF, ostatni akapit).
Dwa wyjątki i wszystkie ich wymogi
Działalność przedsiębiorcza musi być innowacyjna albo mieć szczególne znaczenie gospodarcze dla Hiszpanii i mieć pozytywną opinię państwowej agencji ENISA (art. 113 ust. 2 RIRPF, art. 70 Ley 14/2013). Wymogi zależą od tego, czy chodzi o działalność, z powodu której ktoś przenosi się do Hiszpanii, czy o działalność zaczętą później. Przy działalności, która jest powodem przeprowadzki, wszystko trzeba mieć przed przyjazdem. Obywatel Unii i inny cudzoziemiec korzystający z unijnego prawa swobodnego przemieszczania się i pobytu potrzebuje pozytywnej opinii ENISA, o którą sam występuje. Pozostali cudzoziemcy potrzebują pozytywnej opinii ENISA wydanej w trybie art. 70 Ley 14/2013 i zezwolenia na pobyt w celu prowadzenia działalności z art. 69 tej ustawy (art. 113 ust. 2 RIRPF, pierwszy akapit). Osoba już objęta reżimem, która później chce zacząć inną działalność przedsiębiorczą niż ta, z powodu której przyjechała, też musi mieć opinię ENISA (art. 113 ust. 2 RIRPF, drugi akapit). Drugi wyjątek dotyczy wysoko wykwalifikowanego specjalisty. Musi mieć kwalifikacje, o których mówi art. 71 Ley 14/2013. Rozporządzenie uznaje ten warunek za spełniony w szczególności wtedy, gdy przed przyjazdem uzyskał zezwolenie na pobyt dla wysoko wykwalifikowanych specjalistów z art. 71 (art. 113 ust. 2 RIRPF, trzeci akapit). Art. 71 pozwala uzyskać to zezwolenie na podstawie wykształcenia wyższego albo doświadczenia zawodowego uznanego za mu równoważne, ale samo doświadczenie nie przesądza jeszcze o prawie do reżimu. Musi też świadczyć usługi dla firmy, która ma status empresa emergente według art. 3 Ley 28/2022, albo prowadzić działalność szkoleniową, badawczą, rozwojową lub innowacyjną. Działalność szkoleniowa, badawcza, rozwojowa lub innowacyjna musi należeć do jednej z czterech kategorii art. 72 ust. 1 Ley 14/2013. Lit. a to personel badawczy w rozumieniu art. 13 i pierwszego przepisu dodatkowego hiszpańskiej ustawy o nauce Ley 14/2011. Lit. b to personel naukowy i techniczny, który prowadzi prace badawcze, rozwojowe i innowacyjne w przedsiębiorstwach albo ośrodkach badawczo-rozwojowych z siedzibą w Hiszpanii. Lit. c to badacze przyjęci w ramach porozumienia przez publiczne lub prywatne organizacje badawcze. Lit. d to wykładowcy zatrudnieni przez uczelnie, organy lub ośrodki szkolnictwa wyższego i badań albo szkoły biznesu z siedzibą w Hiszpanii. Rozporządzenie uznaje ten warunek za spełniony w szczególności wtedy, gdy przed przyjazdem uzyskano zezwolenie na pobyt z art. 72 (art. 113 ust. 2 RIRPF, czwarty akapit). Wynagrodzenie za tę działalność musi łącznie stanowić ponad 40 procent wszystkich jego dochodów z działalności i z pracy (art. 93 ust. 1 lit. b pkt 4 LIRPF). Status empresa emergente ma tylko firma, która spełnia jednocześnie wszystkie warunki tej ustawy, między innymi siedzibę albo zakład w Hiszpanii, co najmniej 60 procent pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w Hiszpanii, brak wypłaconych dywidend, brak notowań na rynku regulowanym i co do zasady nie więcej niż pięć lat od wpisu do rejestru. Sama nazwa startup, prowadzenie jakichkolwiek szkoleń ani ogólna opinia o wysokich kwalifikacjach nie wystarczą.
Warunek d. Rodzina musi mieć niższą podstawę niż główny podatnik
Suma podstaw opodatkowania (bases liquidables) wszystkich członków rodziny objętych reżimem musi być niższa od podstawy głównego podatnika. W każdym roku, w którym reżim się do nich stosuje. Porównuje się podstawy liczone według reguł reżimu (art. 93 ust. 2 lit. c i d LIRPF), a te reguły traktują całość dochodów z pracy uzyskanych w czasie reżimu jako uzyskane w Hiszpanii, nawet gdy praca jest wykonywana za granicą (art. 93 ust. 2 lit. b). Pensja małżonka od polskiego pracodawcy wchodzi więc co do zasady do jego podstawy. Wyjątek dotyczy czasu. Nie uznaje się za uzyskane w czasie reżimu dochodów z pracy wykonanej przed przyjazdem albo po zgłoszeniu końca przeniesienia do Hiszpanii (fin del desplazamiento), choć mogą one podlegać opodatkowaniu, jeśli według ustawy o podatku od nierezydentów są uzyskane w Hiszpanii (art. 114 ust. 2 lit. a RIRPF). DGT przypomniała ten limit w interpretacji V1274-25.
Ile to trwa i od czego zależy
Członek rodziny nie ma sześciu własnych lat. Reżim stosuje się do niego w kolejnych latach, w których spełnia warunki i w których stosuje się on też do głównego podatnika (art. 93 ust. 3 LIRPF, ostatni akapit). Kończy się najpóźniej w ostatnim roku reżimu głównego podatnika (art. 115 RIRPF). Możliwość stosowania reżimu przez członków rodziny zależy od sytuacji głównego podatnika. W interpretacji V1582-24 kobieta od założenia hiszpańskiej spółki pełniła w niej funkcję w organie zarządzającym, określaną w prawie hiszpańskim jako administrador. DGT uznała, że nie przeprowadzała się z powodu objęcia tej funkcji, więc nie mogła wybrać reżimu, a w konsekwencji jej małżonek też nie. Jest też granica w czasie. DGT stosuje art. 93 ust. 3 do głównych podatników, których pierwszym rokiem reżimu jest 2023 lub późniejszy. Żonie osoby, która miała reżim od 2018 r., odmówiła jego kontynuacji w 2023 r. jako członkowi rodziny (V3256-23).
Członek rodziny bez dochodów też składa zeznanie
Żona osoby objętej reżimem, która wybrała go jako członek rodziny, nie miała w 2024 r. dochodów podlegających opodatkowaniu w Hiszpanii. DGT odpowiedziała, że osoby objęte reżimem mają obowiązek złożyć zeznanie na formularzu 151 (V1852-25, na podstawie art. 114 ust. 4 RIRPF). Odpowiedź nie uzależnia tego obowiązku od tego, czy były dochody.
Kiedy rodzina wypada z reżimu
Rozporządzenie rozróżnia dwie sytuacje (art. 118 ust. 4 RIRPF). Wszyscy członkowie rodziny wypadają razem, gdy suma ich podstaw przestaje być niższa od podstawy głównego podatnika albo gdy główny podatnik rezygnuje z reżimu lub zostaje z niego wykluczony. Wypada tylko jedna osoba, gdy ona sama łamie któryś z pozostałych warunków ust. 3 albo wymogi więzi rodzinnej, wieku lub niepełnosprawności. Reszta zostaje. W obu przypadkach wykluczenie działa od roku, w którym doszło do naruszenia, albo od roku, w którym działa rezygnacja lub wykluczenie głównego podatnika. Rozwód ani unieważnienie małżeństwa nie są naruszeniem warunków. Wykluczony członek rodziny zgłasza to na formularzu 149 w ciągu miesiąca od naruszenia (art. 118 ust. 2 RIRPF i art. 7 ust. 6 Orden HFP/1338/2023). Nie musi tego robić, jeśli główny podatnik zgłosił już własną rezygnację lub wykluczenie. Wrócić do reżimu nie można (art. 118 ust. 5 RIRPF).
Zaliczki po wykluczeniu i własna rezygnacja
Po wykluczeniu zaliczki pobierane przez płatnika (retenciones) i wpłaty dokonywane przez niego na poczet podatku (ingresos a cuenta) podlegają zwykłym zasadom IRPF od chwili naruszenia warunków. Przy wynagrodzeniu za pracę dopiero od chwili, gdy pracownik zawiadomi płatnika o naruszeniu. Jeśli jego pensja podlega ogólnej procedurze obliczania zaliczek, przekazuje płatnikowi oświadczenie o danych z art. 88 RIRPF, czyli formularz 145, z kopią zgłoszenia wykluczenia, a nową stawkę liczy się od całości rocznych wynagrodzeń (art. 118 ust. 3 RIRPF). Dziesięć dni na przekazanie formularza 145 liczy się od końca miesiąca na zgłoszenie wykluczenia urzędowi (art. 11 Orden HFP/1338/2023). Każdy członek rodziny może też sam zrezygnować z reżimu, w listopadzie lub grudniu, ze skutkiem od następnego roku (art. 117 ust. 3 RIRPF). Pracownik robi to w dwóch krokach. Najpierw składa płatnikowi oświadczenie z art. 88 RIRPF i dostaje jego kopię z pieczęcią. Potem składa rezygnację w urzędzie na formularzu 149 z tą kopią w załączniku (art. 117 ust. 2). Kto zrezygnuje, nie może wrócić do reżimu (art. 117 ust. 4).
Formularz 149. Kolejność, termin i załączniki
Przed złożeniem formularza 149 trzeba być wpisanym do hiszpańskiego rejestru podatników (Censo de Obligados Tributarios). Kto w nim nie jest, najpierw składa zgłoszenie rejestracyjne (declaración censal), jak przewiduje art. 7 ust. 1 Orden HFP/1338/2023. Każdy członek rodziny składa własne zgłoszenie na formularzu 149 (art. 116 ust. 1 RIRPF). Najpierw składa je główny podatnik, potem członkowie rodziny (art. 7 ust. 1 Orden HFP/1338/2023). Termin członka rodziny to sześć miesięcy od jego przyjazdu do Hiszpanii albo termin głównego podatnika, jeśli jest dłuższy (art. 116 ust. 1 lit. b RIRPF). Reżimu nie może wybrać ktoś, kto skorzystał ze szczególnej procedury ustalania zaliczek od wynagrodzeń z art. 89 lit. B RIRPF (art. 116 ust. 3 RIRPF). W zgłoszeniu podaje się dane członka rodziny z numerem identyfikacji podatkowej, dane głównego podatnika, oznaczenie jego zgłoszenia, rodzaj więzi rodzinnej i datę przyjazdu do Hiszpanii (art. 119 ust. 3 RIRPF). Dołącza się dokument potwierdzający tę więź (art. 7 ust. 3 Orden HFP/1338/2023). Przy dziecku z niepełnosprawnością wystarczy, że w chwili wyboru reżimu złożono wniosek o zaświadczenie albo decyzję hiszpańskiego instytutu IMSERSO lub właściwego organu hiszpańskiej wspólnoty autonomicznej, o którym mówi art. 72 RIRPF, nawet jeśli jeszcze ich nie wydano. Stosowanie reżimu zależy jednak od tego, czy niepełnosprawność zostanie uznana (art. 119 ust. 3 RIRPF).
Kiedy to się nie opłaca
Gdy małżonek albo drugi rodzic waszych dzieci będzie miał w reżimie podstawę równą twojej albo wyższą, licząc także pensję z Polski. Wtedy warunek d nie jest spełniony i z reżimu wypadają wszyscy członkowie rodziny. Gdy główny podatnik nie ma pewnej własnej drogi do reżimu, bo bez niej rodzina nie ma do czego się dołączyć. I gdy członek rodziny ma niewielkie dochody. W reżimie płaci według zasad podatku od nierezydentów z regułami art. 93 ust. 2 LIRPF i przed wyborem trzeba to porównać z tym, co zapłaciłby według zwykłej skali IRPF. Osoba po osobie. Szerzej piszemy o tym w artykule o tym, kiedy ustawa Beckhama się nie opłaca.
Zastrzeżenie
Ten artykuł jest informacją ogólną opartą na przepisach i interpretacjach DGT, a nie indywidualną poradą podatkową. Interpretacje DGT trzeba czytać w świetle opisanych w nich faktów i warunków, które wskazuje sama odpowiedź.
Przepisy, interpretacje i powiązane artykuły
- LIRPF, art. 93 ust. 1, 2 i 3 (BOE)
- RIRPF, art. 113 do 119 (BOE)
- Orden HFP/1338/2023, formularze 149 i 151, art. 7 i 11 (BOE)
- Ley 14/2013, art. 69 do 72 (BOE)
- Ley 28/2022, art. 3, empresa emergente (BOE)
- DGT, interpretacja wiążąca V2608-25 (rodzic dzieci bez małżeństwa)
- DGT, interpretacja wiążąca V1582-24 (bez głównego podatnika nie ma rodziny)
- DGT, interpretacja wiążąca V3256-23 (główny podatnik od 2023 r.)
- DGT, interpretacja wiążąca V1274-25 (limit podstaw)
- DGT, interpretacja wiążąca V1852-25 (formularz 151 bez dochodów)
- DGT, interpretacja wiążąca V1112-25 (premia za pracę sprzed przyjazdu)
- Ustawa Beckhama w Hiszpanii. Przewodnik (nasz artykuł)
- Formularz 149 krok po kroku (nasz artykuł)
- Kiedy ustawa Beckhama się nie opłaca (nasz artykuł)
- Wykluczenie z ustawy Beckhama (nasz artykuł)
Pełną bazę interpretacji DGT (po hiszpańsku) prowadzimy na leybeckham.eu.
Podstawa i następny krok
Podstawą analizy są źródła wymienione powyżej.
Przeprowadzasz się do Hiszpanii z rodziną? Opisz nam w kilku zdaniach, kto przyjeżdża, kiedy i z jakimi dochodami. Sprawdzimy osoba po osobie warunki reżimu, to, czy się opłaca, i termin na formularz 149 na podstawie dat przeprowadzki i rozpoczęcia pracy.
Opisz nam swoją sytuację