Wróć do artykułów
Rezydencja podatkowa

Podwójna rezydencja podatkowa Polska i Hiszpania. Jak udowodnić, gdzie mieszkasz | PGK

Hiszpański urząd przypisał podatnikowi 128 dni pobytu na podstawie operacji kartą, a sąd w Madrycie uchylił decyzję. Wyjaśniamy, kiedy jesteś rezydentem w Hiszpanii, kiedy w Polsce, co się dzieje, gdy oba kraje uważają cię za swojego, i jakie dowody warto zbierać.

Weryfikacja 28 września 20267 minNatalia Sikora

Pytania i odpowiedzi

Czy płatności kartą w Hiszpanii dowodzą, że tam mieszkam?

Same w sobie nie muszą. W sprawie rozstrzygniętej przez sąd w Madrycie z karty mogli korzystać także żona i dzieci podatnika, a w części tych dni jego druga karta była używana w Meksyku. Sąd uznał, że taki dowód poszlakowy nie wystarczył, by przypisać mu ponad 183 dni pobytu.

Kto musi udowodnić, że jestem rezydentem w Hiszpanii?

W sprawie opisanej w artykule sąd przypomniał, że ciężar dowodu fizycznej obecności podatnika w Hiszpanii spoczywał na administracji podatkowej (art. 105.1 hiszpańskiej ordynacji podatkowej, LGT). Nie zwalnia to podatnika z gromadzenia własnych dowodów, bo w praktyce to one rozstrzygają spór.

Co jeśli Polska i Hiszpania uznają mnie jednocześnie za rezydenta?

Wtedy na potrzeby stosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Hiszpanią rozstrzyga jej art. 4. Kolejno bierze się pod uwagę stałe miejsce zamieszkania, ośrodek interesów życiowych, miejsce zwykłego przebywania i obywatelstwo, a jeśli to nie wystarczy, porozumienie właściwych organów obu państw.

Wyrok, od którego warto zacząć

Hiszpański urząd skarbowy uznał, że podatnik mieszkający w Meksyku był w 2019 roku rezydentem podatkowym Hiszpanii, bo spędził w niej ponad 183 dni. Aż 128 z tych dni urząd przypisał wyłącznie na podstawie operacji jego kartą kredytową i wypłat gotówki w Hiszpanii. Podatnik wykazał, że z karty mogli korzystać także żona i troje dzieci, a jeden z synów studiował w Madrycie już w roku akademickim 2018/2019. Część wydatków (fast food, odzież młodzieżowa, kręgle, dyskoteka) trudno było przypisać jemu samemu. Do tego w 36 z tych dni odnotowano płatności jego drugą kartą w Meksyku. Madrycki sąd (TSJ Madryt, wyrok 255/2026 z 30 kwietnia 2026 r.) przypomniał, że ciężar dowodu fizycznej obecności podatnika w Hiszpanii spoczywał na administracji, uznał, że dowód poszlakowy urzędu nie spełniał wymogów art. 108.2 LGT, i uchylił decyzję. Dodatkowo, jedynie na wypadek podwójnej rezydencji, sąd wskazał, że nie uznałby podatnika za rezydenta Hiszpanii według umowy z Meksykiem, bo żona i niepełnoletnie dzieci mieszkały w Meksyku, a prawie cały jego dochód pochodził stamtąd. W wyroku wskazano możliwość wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego.

Kiedy jesteś rezydentem podatkowym w Hiszpanii

Według art. 9.1 hiszpańskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (LIRPF) jesteś rezydentem w Hiszpanii, jeśli spełniasz jeden z dwóch warunków. Pierwszy to przebywanie w Hiszpanii ponad 183 dni w roku kalendarzowym; do tych dni wlicza się sporadyczne nieobecności, chyba że wykażesz rezydencję podatkową w innym państwie, na przykład certyfikatem rezydencji. Drugi to sytuacja, w której w Hiszpanii znajduje się główny ośrodek twojej działalności lub interesów gospodarczych, bezpośrednio lub pośrednio. Ustawa przyjmuje też domniemanie, które można obalić, że jesteś rezydentem, jeśli w Hiszpanii zwykle mieszkają twój małżonek, z którym nie jesteś w separacji, i zależne od ciebie małoletnie dzieci.

Kiedy jesteś rezydentem podatkowym w Polsce

Według art. 3 ust. 1a polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych masz miejsce zamieszkania w Polsce, jeśli posiadasz w niej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) albo przebywasz w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Oznacza to, że możesz jednocześnie spełniać kryteria obu krajów, na przykład mając rodzinę w Polsce i spędzając ponad pół roku w Hiszpanii.

Gdy oba kraje uważają cię za swojego rezydenta

Wtedy na potrzeby stosowania umowy rozstrzyga art. 4 ust. 2 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Hiszpanią z 1979 roku. Nie zwalnia to automatycznie z obowiązków w drugim kraju, na przykład od dochodów, które tam powstają. Najpierw liczy się to, gdzie masz stałe miejsce zamieszkania. Jeśli masz je w obu krajach, decyduje ośrodek interesów życiowych, czyli kraj, z którym łączą cię ściślejsze więzi osobiste i gospodarcze. Jeśli nie da się go ustalić, liczy się to, gdzie zwykle przebywasz, potem obywatelstwo, a na końcu porozumienie właściwych organów obu państw. W sprawie z Madrytu sąd, dodatkowo i na wypadek podwójnej rezydencji, zastosował podobne kryteria z umowy z Meksykiem i wskazał na rodzinę oraz źródło dochodów.

Jakie dowody warto zbierać (nasza praktyka)

Wyrok nie jest instrukcją, ale pokazuje, na czym opiera się spór. W praktyce warto zadbać o kilka rzeczy. Bilety i karty pokładowe z datami wyjazdów i przylotów. Inne dowody osobistej obecności na twoje nazwisko, na przykład wizyty lekarskie, zajęcia czy dokumenty podpisywane na miejscu w kraju, w którym faktycznie przebywasz. Certyfikat rezydencji podatkowej z polskiego urzędu skarbowego obejmujący właściwy rok podatkowy (wniosek CFR-1, a elektronicznie WN-CFR), jeśli jesteś polskim rezydentem. Jako rozwiązanie organizacyjne, osobne karty dla członków rodziny zamiast jednej karty z kilkoma użytkownikami, bo sama transakcja kartą nie dowodzi obecności jej właściciela. I spójność wszystkich tych dokumentów z tym, co deklarujesz w obu krajach.

Zastrzeżenie

Ten artykuł jest informacją ogólną opartą na wyroku i przepisach, a nie indywidualną poradą podatkową. Rezydencję podatkową ocenia się zawsze na podstawie konkretnych faktów danego roku. Jeśli dzielisz czas między Polskę a Hiszpanię i nie wiesz, jak rozliczyć dochody w obu krajach, opisz nam swoją sytuację.

Wyrok i przepisy

Podstawa i następny krok

Podstawą analizy są źródła wymienione powyżej.

Chcesz sprawdzić, jak to wygląda w twoim przypadku? Opisz nam swoją sytuację w kilku zdaniach. Odpowiemy na piśmie.

Opisz nam swoją sytuację
C/ Matilde Peñaranda 27, 5.º A, 03183 Torrevieja (Alicante)+34 644 106 222info@pgkhiszpania.com